Đại học trở thành “bệ phóng” startup công nghệ: Từ giảng đường đến chiến lược đổi mới sáng tạo quốc gia
Sáng 15/5, Mạng lưới đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp Đại học, Cao đẳng Việt Nam (VNEI), Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) cùng Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông phối hợp tổ chức Diễn đàn Quốc gia VNEI 2026 với chủ đề: “Vai trò của Đại học trong chiến lược Quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo và hợp tác quốc tế”.
Sự kiện thu hút đông đảo chuyên gia, nhà quản lý giáo dục, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư và cộng đồng startup tham dự, trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Đại học không chỉ đào tạo mà phải tạo ra doanh nghiệp công nghệ
Diễn đàn năm nay tập trung vào bài toán chuyển đổi từ mô hình đại học truyền thống sang “Đại học đổi mới sáng tạo” – nơi nghiên cứu khoa học gắn chặt với nhu cầu thị trường và hệ sinh thái khởi nghiệp.
Theo các chuyên gia, khoảng cách giữa nghiên cứu học thuật và thương mại hóa sản phẩm tại Việt Nam vẫn còn khá lớn. Nhiều công trình nghiên cứu có giá trị nhưng chưa thể đi vào thực tiễn do thiếu cơ chế kết nối giữa nhà trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư.
Phát biểu tại diễn đàn, TS. Nguyễn Trung Dũng – Chủ tịch VNEI nhấn mạnh, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để tái định hình mô hình tăng trưởng dựa trên tri thức và công nghệ.
Ông cho rằng, đại học ngày nay không còn đơn thuần là nơi đào tạo nguồn nhân lực mà cần trở thành trung tâm kiến tạo công nghệ, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp cho quốc gia.
“Để khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển, chúng ta không thể chỉ dừng ở chính sách mà cần xây dựng cơ chế kết nối thực chất giữa trường học, doanh nghiệp, quỹ đầu tư và thị trường”, TS. Nguyễn Trung Dũng chia sẻ.
Theo Chủ tịch VNEI, một trong những “điểm nghẽn” lớn hiện nay là khâu thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Nhiều doanh nghiệp khó tiếp cận công nghệ từ trường đại học, trong khi các nhóm nghiên cứu lại thiếu nguồn lực để đưa sản phẩm ra thị trường.
Hợp tác quốc tế mở đường cho startup đại học Việt Nam
Một trong những nội dung nổi bật của diễn đàn là chia sẻ kinh nghiệm từ các chương trình hỗ trợ quốc tế như Swiss Entrepreneurship Program (Thụy Sĩ).
Các đại biểu cho rằng, việc xây dựng mạng lưới cố vấn quốc tế, kết nối chuyên gia và quỹ đầu tư toàn cầu sẽ giúp startup công nghệ Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị quốc tế.
Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ ngày càng khốc liệt, các trường đại học được kỳ vọng sẽ đóng vai trò “hạt nhân” trong việc hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho các lĩnh vực chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), bán dẫn, viễn thông thế hệ mới và công nghệ xanh.
Nhiều chuyên gia nhận định, xu hướng hợp tác “ba nhà” gồm nhà trường – doanh nghiệp – nhà đầu tư sẽ là chìa khóa để thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam trong giai đoạn tới.
Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông ra mắt Quỹ đầu tư PFUND
Điểm nhấn đáng chú ý tại diễn đàn là việc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông công bố đề án thành lập Quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo PFUND.
Đây là quỹ đầu tư mạo hiểm tập trung vào các lĩnh vực công nghệ chiến lược như AI, Big Data, mạng 5G/6G và công nghiệp bán dẫn – những ngành đang được xem là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế số.
PFUND hoạt động theo mô hình “tiền thông minh” (smart money), không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ startup về cố vấn chiến lược, kết nối công nghệ và thị trường.
Nguồn lực của quỹ được huy động từ cộng đồng cựu sinh viên cùng các doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ đối tác nhằm hỗ trợ các dự án khởi nghiệp tiềm năng ngay từ trong môi trường đại học.
Giới chuyên môn đánh giá, việc thành lập các quỹ đầu tư nội sinh trong trường đại học sẽ tạo thêm “bệ phóng” cho startup công nghệ trẻ, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ tinh thần đổi mới sáng tạo trong sinh viên.
Khởi nghiệp nông nghiệp công nghệ cao hướng tới tăng trưởng xanh
Trong khuôn khổ sự kiện, Ban tổ chức cũng phát động Cuộc thi Khởi nghiệp Nông nghiệp Công nghệ cao 2026 dành cho khu vực Đồng bằng sông Hồng với chủ đề “Nông nghiệp tuần hoàn - Kiến tạo tương lai xanh”.
Cuộc thi hướng tới tìm kiếm các giải pháp đổi mới trong công nghệ sinh học, kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp phát thải thấp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và phát triển bền vững.
Ngoài giải Nhất trị giá 150 triệu đồng, các dự án tiềm năng còn nhận được chương trình hỗ trợ ươm tạo chuyên sâu từ chuyên gia và doanh nghiệp đồng hành.
Theo Ban tổ chức, sân chơi này không chỉ khuyến khích tinh thần khởi nghiệp trong giới trẻ mà còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển nông nghiệp xanh, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam.
Đại học đang trở thành mắt xích chiến lược của nền kinh tế tri thức
Diễn đàn Quốc gia VNEI 2026 cho thấy xu hướng mới của giáo dục đại học Việt Nam: từ nơi truyền đạt kiến thức sang trung tâm sáng tạo công nghệ và hình thành doanh nghiệp.
Trong chiến lược phát triển quốc gia dựa trên đổi mới sáng tạo, các trường đại học đang được kỳ vọng trở thành “vườn ươm” cho những doanh nghiệp công nghệ tương lai, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam trên trường quốc tế.
