Điều hành giá 6 tháng cuối năm: Giữ ổn định vĩ mô trong áp lực tăng trưởng cao
Ngày 9/7, Học viện Tài chính phối hợp Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính tổ chức Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026. Sự kiện thu hút sự tham gia của các chuyên gia kinh tế, nhà quản lý, nhà khoa học, cùng đại diện các cơ quan liên quan trong lĩnh vực tài chính, giá cả và điều hành kinh tế vĩ mô.
Diễn đàn được tổ chức nhằm phân tích bức tranh thị trường, giá cả trong 6 tháng đầu năm 2026, dự báo diễn biến cả năm và đề xuất các giải pháp điều hành phù hợp với mục tiêu tăng trưởng cao, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô mà Chính phủ, Quốc hội đã đề ra.
Áp lực giá cả gia tăng từ bối cảnh kinh tế toàn cầu
Trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt nhiều biến động phức tạp. Đặc biệt, xung đột quân sự tại Trung Đông khiến chuỗi cung ứng dầu khí bị gián đoạn, kéo theo biến động mạnh của giá hàng hóa, chi phí vận tải quốc tế và tâm lý thị trường tài chính toàn cầu.
Những yếu tố bất định này đã tác động trực tiếp đến triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới. Theo thông tin tại Diễn đàn, các tổ chức quốc tế như IMF, WB, OECD, UN và Fitch Ratings đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2026 xuống còn khoảng 2,4-3,1%.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, các biến động từ bên ngoài nhanh chóng truyền dẫn vào thị trường trong nước thông qua giá năng lượng, nguyên vật liệu nhập khẩu, logistics, tỷ giá, thương mại quốc tế và chi phí sản xuất của doanh nghiệp. Vì vậy, công tác quản lý, điều hành giá trong nửa cuối năm được đặt trước yêu cầu phải linh hoạt, chủ động và có cơ sở dự báo sát thực tiễn hơn.
Kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng tích cực
Dù chịu tác động từ môi trường quốc tế nhiều biến động, kinh tế Việt Nam trong 6 tháng đầu năm 2026 vẫn đạt được những kết quả tích cực nhờ sự chỉ đạo, điều hành kịp thời của Đảng, Chính phủ và các cơ quan chức năng.
Theo số liệu được nêu tại Diễn đàn, GDP 6 tháng đầu năm 2026 tăng 8,18%, cao hơn mức 7,63% của cùng kỳ năm 2025. CPI bình quân tăng 4,38%, trong khi cùng kỳ năm 2025 tăng 3,27%. Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục ghi nhận mức tăng mạnh, với xuất khẩu tăng 21,04% và nhập khẩu tăng 33,43%.
Bên cạnh đó, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,15%, tích lũy tài sản tăng 15,20%. Tỷ giá và lạm phát cơ bản vẫn trong tầm kiểm soát của cơ quan điều hành. Đây là những tín hiệu cho thấy nền kinh tế tiếp tục giữ được nền tảng ổn định, đồng thời tạo dư địa cho mục tiêu tăng trưởng trong các tháng còn lại của năm.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cho rằng, tốc độ tăng trưởng cao luôn đi kèm áp lực lớn lên mặt bằng giá, chính sách tiền tệ, tài khóa và cân đối cung - cầu. Đặc biệt, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng GDP cả năm 2026 được đặt ở mức từ 10% trở lên, yêu cầu điều hành sẽ khó khăn hơn nhiều so với các giai đoạn trước.
Cân bằng mục tiêu tăng trưởng và ổn định vĩ mô
Phát biểu tại Diễn đàn, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính, cho rằng những thành công trong 6 tháng đầu năm 2026 là rất đáng kể, nhưng thách thức trong những tháng còn lại của năm vẫn rất lớn.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026 đòi hỏi tổng cầu, từ tiêu dùng, đầu tư đến xuất khẩu, phải tăng rất mạnh. Điều này đồng thời tạo ra sức ép đáng kể đối với chính sách tiền tệ và tài khóa.
“Việc phải cân bằng mục tiêu tăng trưởng cao chưa từng đạt được trong lịch sử với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô là vô cùng khó khăn”, PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều nhấn mạnh.
Bên cạnh áp lực trong nước, môi trường kinh tế toàn cầu nửa cuối năm 2026 được dự báo vẫn tiếp tục phức tạp. Căng thẳng địa chính trị tại nhiều khu vực còn khó lường, nguy cơ xung đột thương mại quốc tế, bất định về thuế quan và sự dao động mạnh của thị trường tài chính, tiền tệ toàn cầu có thể tiếp tục ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam.
Trong điều kiện đó, việc nhận diện đầy đủ các xu hướng, động lực và rủi ro của thị trường giá cả trở thành yêu cầu cấp thiết. Đây cũng là lý do Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026 tập trung phân tích các yếu tố tạo nên bức tranh giá cả 6 tháng đầu năm, đồng thời đề xuất giải pháp cho mục tiêu kép: thúc đẩy tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.
Kênh tham vấn khoa học cho điều hành giá
Theo Học viện Tài chính, kết quả Diễn đàn là kênh tham vấn khoa học, khách quan, góp phần cung cấp luận cứ phục vụ công tác điều hành giá, kiểm soát lạm phát và hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô trong 6 tháng cuối năm 2026 cũng như các năm tiếp theo.
Diễn đàn cũng khẳng định vai trò tư vấn, nghiên cứu chính sách kinh tế - tài chính quốc gia của Học viện Tài chính trong bối cảnh quản lý giá ngày càng gắn chặt với ổn định vĩ mô, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và đời sống người dân.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều cho biết, Học viện Tài chính tổ chức thường niên Diễn đàn về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam trên cơ sở phối hợp với Cục Quản lý Giá, Bộ Tài chính. Trong đó, Cục Quản lý Giá là đơn vị tham mưu, giúp Bộ Tài chính thực hiện chức năng quản lý nhà nước về giá; còn Học viện Tài chính có thế mạnh về đào tạo, nghiên cứu trong lĩnh vực thẩm định giá và giá cả thị trường.
Sự phối hợp này không chỉ giúp đánh giá toàn diện diễn biến thị trường, giá cả theo từng giai đoạn mà còn góp phần đưa ra các dự báo cho giai đoạn tiếp theo. Kết quả nghiên cứu từ Diễn đàn sẽ là cơ sở tham mưu trực tiếp cho Bộ Tài chính trong công tác quản lý, điều hành giá tại Việt Nam, đồng thời có thể đi sâu phân tích đối với các mặt hàng chủ yếu.
Gắn nghiên cứu với thực tiễn quản lý
Một điểm đáng chú ý là Diễn đàn không chỉ có ý nghĩa đối với công tác hoạch định chính sách, mà còn mang lại giá trị thiết thực cho hoạt động đào tạo của Học viện Tài chính. Thông qua các trao đổi, phân tích từ thực tiễn quản lý và điều hành giá, đội ngũ giảng viên có thêm nguồn tư liệu thực tế để cập nhật vào chương trình giảng dạy.
Theo PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, là cơ sở đào tạo, nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực tài chính - kế toán, trong đó có các chuyên ngành về giá cả thị trường và thẩm định giá, Học viện Tài chính luôn coi việc gắn kết giữa nghiên cứu lý luận với thực tiễn quản lý là yêu cầu quan trọng.
Thông qua việc đánh giá thực tiễn diễn biến thị trường, giá cả cũng như công tác quản lý, điều hành giá và kiểm soát lạm phát, Học viện tiếp tục hoàn thiện cơ sở lý luận về giá cả thị trường. Trên nền tảng đó, Học viện đề xuất các luận cứ khoa học, tham mưu cho Bộ Tài chính trong công tác quản lý, điều hành giá.
Mở rộng quy mô, tăng chiều sâu chính sách
Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam sẽ được tổ chức với tần suất hai lần mỗi năm, định kỳ 6 tháng/lần. Trong thời gian tới, Học viện Tài chính tiếp tục mở rộng quy mô Diễn đàn, tăng cường sự tham gia của các chuyên gia, nhà quản lý, nhà khoa học trong Học viện cũng như các viện nghiên cứu.
PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều khẳng định, việc mở rộng sự tham gia của đội ngũ chuyên gia sẽ góp phần tạo ra nhiều góc nhìn đa chiều, giúp các trao đổi, đánh giá bám sát hơn thực tiễn diễn biến thị trường và công tác quản lý, điều hành giá.
Qua đó, các khuyến nghị chính sách sẽ có cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc hơn, góp phần nâng cao chất lượng tham mưu cho Bộ Tài chính trong công tác quản lý, điều hành giá cả thị trường.
Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam bước vào nửa cuối năm 2026 với đồng thời nhiều cơ hội và thách thức, yêu cầu điều hành giá không chỉ dừng ở việc kiểm soát mặt bằng giá ngắn hạn, mà còn phải gắn với mục tiêu ổn định vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng, bảo đảm cân đối lớn của nền kinh tế và tạo môi trường thuận lợi cho cộng đồng doanh nghiệp.
