Giữa phố Thợ Nhuộm (phường Cửa Nam) đông đúc, nằm trong con ngõ nhỏ là một quán phở khá hút khách với mức giá bình dân 30.000 đồng/bát. Chị Nguyễn Thị Kiều, chủ quán, cho biết, do quán được mở trên diện tích đất của gia đình, cũng không phải thuê nhân công nên chi phí được tiết giảm đáng kể, giúp chị vẫn giữ được giá bán từ bao năm nay, trong khi các hàng quán xung quanh đã nhiều lần tăng giá.
“ Trước kia, những quán bún, phở gần đây cũng có giá như quán của tôi hoặc cao hơn một chút, tầm 35.000 đồng/bát. Nhưng rồi sau nhiều lần họ đẩy giá vì những lý do như giá xăng tăng, giá điện tăng, nguyên liệu đắt đỏ...thì mức giá lần lượt đã tăng lên 40.000 đồng, rồi 45.000, 50.000 đồng. Thậm chí có quán đang bán với giá 60.000 đồng. Theo quan sát của tôi thì mức giá 30.000 đồng/bát phở ở khu vực này đã không còn.
Tuy nhiên, tôi cũng thừa nhận là mình có lợi thế rất lớn, đó là không phải thuê mặt bằng và nhân công. Hiện muốn thuê mặt tiền để mở quán trên con phố này, mỗi tháng cũng phải tốn từ chục triệu đến vài chục triệu đồng. Với những quán lớn thì phải thuê 5 - 7 người lao động, chi phí tầm 7 - 8 triệu đồng/người. Rồi tiền điện, tiền nước, tiền điều hòa...tất cả đều tính vào chi phí của bát phở ”, chị Kiều nói.
Chị Nguyễn Thị Kiều, chủ quán phở trên phố Thợ Nhuộm.
Chị Kiều cho biết thêm, nếu không vì lý do đặc biệt thì chị sẽ không đổi giá. Dù lợi nhuận có thể thấp nhưng đổi lại quán sẽ giữ được lượng khách ổn định, đó là những khách hàng bình dân, những người lao động có thu nhập thấp, học sinh, sinh viên...
“ Dù không phải là quán lớn và không có chiến lược gì bài bản nhưng tôi tin đây là kế hoạch đúng đắn. Bằng chứng là bao năm nay quán luôn đông khách, dù không chạy quảng cáo, không có mặt tiền hút mắt. Tôi vẫn nói đùa rằng đây là chiêu marketing của riêng mình ”, chị Kiều vui vẻ nói.
Bát phở giá 30.000 đồng ở quán chị Kiều giúp nhiều thực khách bớt lo chi phí.
23 năm giữ giá bát phở 23.000 đồng
Đi từ phố Khâm Thiên (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám) vào ngõ 1 khoảng 300m, quán phở “Tuyết Thực - Phở bò gà” nằm gọn bên tay phải với chiếc biển quảng cáo đỏ đã phai nhạt cũ kỹ, hằn lên dấu ấn của thời gian. Quán được mở dưới tầng trệt của khu tập thể ngành đường sắt cũ kỹ. Vì mở ngay tại nhà nên quán mang không khí của một căn bếp gia đình chật chội và tận dụng từng m² không gian để bày biện bàn ghế cho khách ngồi.
Quán phở Tuyết Thực giữ giá 23.000 đồng/bát phở đã nhiều năm nay.
Đi sâu vào trong quán, bên trong chỉ có vài bộ bàn ghế gỗ, bàn inox và bàn nhựa được sắp xếp ngăn nắp. Sàn nhà vẫn được lát gạch cũ với những mẫu cách đây khoảng hơn 20 năm nhưng được lau chùi khá sạch sẽ. Mới gần 7h sáng, lượng khách đến quán đã chật kín.
Theo anh Huỳnh Văn Tài, một lái xe ôm công nghệ sinh sống trong ngõ 1 Khâm Thiên, đây không chỉ là quán ăn quen thuộc của người dân ngõ này mà của cả dân chạy xe ôm, lao động thu nhập thấp. “ Mỗi bát phở bò tái chín hay phở gà size nhỏ giá chỉ 23.000 đồng. Giữa thời mà hàng hóa liên tục tăng giá và khó giảm thì bát phở này quá phù hợp với túi tiền của người nghèo. Ngồi ăn trong quán còn có cảm giác như đang dùng bữa ăn tại gia đình vì không khí ấm cúng, gần gũi, bình dị”, anh Tài nói.
Không gian trong quán phở Tuyết Thực khá bình dị.
Không chỉ anh Tài mà rất nhiều thực khách cũng rất ngỡ ngàng với bát phở có giá chỉ hơn 20.000 đồng, giữa bối cảnh đủ loại mặt hàng ngày càng đắt đỏ và xu hướng lập mặt bằng giá mới đã trở nên “ám ảnh” người tiêu dùng. “Ban đầu do tò mò và không mấy tin tưởng chất lượng nên tôi nghĩ bát phở giá 23.000 đồng chắc chỉ ăn cho biết. Nhưng ăn xong mới thấy suy nghĩ đó sai lầm. Không chỉ đầy đặn mà chất lượng bát phở cũng đủ khiến nhiều người đã đến là sẽ muốn quay lại. Tôi đã thành khách quen của quán không chỉ vì giá ở đây rẻ”, chị Thanh Lan (phường Hoàn Kiếm) nói.
Bát phở bò tái nạm mà chị Lan gọi gồm cả thịt bò nhúng tái và hấp chín, không hề ít thịt so với mức giá chỉ 23.000 đồng. Nước dùng trong, không gây cảm giác quá béo hay ngậy. Quán có nêm một chút mì chính, nhưng nếu khách không thích, có thể nhờ chủ quán bỏ qua. Ai muốn ăn nhiều bánh phở hơn cũng sẽ được phục vụ.
Anh Nguyễn Ngọc Thực luôn tay phục vụ khách. (Ảnh: Phạm Duy).
Chủ quán là anh Nguyễn Ngọc Thực và chị Bùi Thị Tuyết luôn tất bật trần bánh phở, nhúng thịt, bưng bê... Thời tiết nắng nóng từ sáng sớm khiến gương mặt cả anh Thực và chị Tuyết đều lấm tấm mồ hôi nhưng vẫn tươi tỉnh. Anh Thực chia sẻ: “Gia đình tôi mở quán từ năm 2003. Những ngày đầu, một bát phở chỉ khoảng 3.000 - 4.000 đồng. Sau đó giá lần lượt tăng lên 5.000, 10.000, 15.000 rồi 20.000 đồng. Khoảng 7 năm trước, quán điều chỉnh lên 23.000 đồng vì chi phí điện tăng và từ đó đến nay vẫn giữ nguyên mức giá này”.
Tô phở bò tài chính tại quán Tuyết Thực có giá bán 23.000 đồng. (Ảnh: Phạm Duy).
Lý giải việc không tăng giá phở dù mặt bằng trên thị trường đã liên tục tăng nhiều năm qua, anh Thực cho biết do bán hàng tại nhà, không mất tiền thuê địa điểm với mức khoảng 15 triệu đồng/tháng. Quán cũng do hai vợ chồng tự phục vụ, không phải mất chi phí thuê nhân công với mức 8 triệu đồng/người/tháng kèm nuôi ăn 3 bữa.
“Như vậy, mỗi tháng quán đã giảm khoảng 23 triệu tiền thuê nhân công, thuê nhà. Trung bình mỗi ngày bán được khoảng 150 bát. Vì thế, dù bán với giá 23.000 đồng, quán cũng chỉ lãi thấp hơn so với các quán bán 45.000 - 50.000 đồng chứ không đến mức giảm thu nhập. Bên cạnh đó, cũng không phải vì giá bán thấp mà quán sử dụng thực phẩm không đảm bảo an toàn. Thời buổi này mà làm ăn gian dối thì sẽ mất khách ngay, không thể trụ vững vài chục năm như thế này”, anh Thực khẳng định.
Quán bún phở của chị Chu Thị Liễu (ngõ 1, Khâm Thiên) cũng được bán với giá 25.000 đồng/bát.
Cách quán ăn của anh Thực khoảng 200m, một quán bán bún dọc mùng móng dò, phở bò tái chín của chị Chu Thị Liễu cũng được bán với giá 25.000 đồng/bát.
Chị Liễu là cán bộ đã nghỉ hưu 4 năm trước, thời gian rảnh nhiều nên mở quán bún, phở hơn 2 năm nay. “Nhà không phải thuê, người lao động không phải thuê nên giá bán vừa phải để người dân xung quanh đến ăn và lấy công làm lãi. Với mức giá các loại thực phẩm như hiện tại, mức giá 25.000 đồng giúp tôi chỉ lãi từ 2.000 - 3.000 đồng mỗi bát”, chị Liễu nói.
Như vậy, những bát phở 20.000 - 30.000 đồng chưa hoàn toàn biến mất giữa thị trường Hà Nội. Thời gian gần đây, người tiêu dùng phải sống chung với cảnh giá các mặt hàng từ bát phở đến rau xanh, thực phẩm...tăng nhanh và giảm chậm, liên tục tạo nên mặt bằng giá mới, khiến người dân phải thắt chặt chi tiêu.
Ở góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia cho rằng câu nói “bát phở đã tăng giá thì không bao giờ giảm” không hoàn toàn đúng về mặt tuyệt đối, nhưng lại phản ánh khá chính xác cách giá cả vận động trong nền kinh tế hiện đại: tăng thì nhanh, còn giảm thường chậm, ít và hiếm khi trở về mức ban đầu.
Tuy nhiên, người bán hàng phải tỉnh táo để không quá đà. Vì khi giá bán tiếp tục neo cao trong thời gian dài và thu nhập không tăng kịp theo giá cả thì người dân sẽ cắt giảm chi tiêu, khiến sức mua suy yếu, hàng hóa tiêu thụ chậm, doanh thu giảm. “ Nếu ai cũng bán hàng minh bạch, không quá vụ lợi thì những bát phở giá rẻ sẽ không còn quá hiếm hoi nữa ”, một chuyên gia nhận định.
