Việt Hưng đưa kỹ năng phòng cháy, chữa cháy thành năng lực tự bảo vệ của cộng đồng
Sáng 15/8, UBND phường Việt Hưng (Hà Nội) tổ chức ra mắt Trung tâm học tập cộng đồng về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH). Đây là bước triển khai mô hình giáo dục cộng đồng theo hướng tăng cường trải nghiệm, thực hành, đưa kỹ năng ứng phó sự cố đến gần hơn với người dân.
Khác với những buổi tuyên truyền chủ yếu cung cấp thông tin, Trung tâm được định hướng trở thành không gian học tập thường xuyên, nơi người dân, học sinh, cán bộ và người lao động có thể trực tiếp làm quen với phương tiện chữa cháy, thực hành thoát nạn, cứu người và xử lý các tình huống gần với thực tế.
Chủ động xây dựng “lá chắn” an toàn từ cơ sở
Phát biểu tại lễ ra mắt, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội, ghi nhận và đánh giá cao sự chủ động của phường Việt Hưng trong việc lựa chọn địa điểm, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và bố trí nhân lực để sớm đưa Trung tâm vào hoạt động.
Việt Hưng là một trong bốn đơn vị hành chính cấp xã của thành phố, sau phường Tây Mỗ, xã Ô Diên và xã Đan Phượng, triển khai mô hình này.
Việc hình thành các trung tâm học tập cộng đồng về PCCC và CNCH diễn ra trong bối cảnh nguy cơ cháy, nổ tại đô thị vẫn đặt ra nhiều thách thức. Theo Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, trong 7 tháng đầu năm 2026, trên địa bàn Hà Nội xảy ra 441 vụ cháy, 3 vụ nổ, 177 vụ cứu nạn, cứu hộ và 922 vụ việc liên quan. Các sự cố làm 10 người tử vong, 15 người bị thương; thiệt hại về tài sản ước khoảng 83,8 tỷ đồng.
Những con số trên cho thấy phòng ngừa không thể chỉ bắt đầu từ lực lượng chuyên trách. Trong nhiều tình huống, khả năng phát hiện nguy cơ, báo động, sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu và tổ chức thoát nạn của người dân có thể tác động trực tiếp đến mức độ thiệt hại.
Bởi vậy, một mô hình giúp cộng đồng được học và thực hành thường xuyên có ý nghĩa như một lớp bảo vệ ngay tại cơ sở. Khi mỗi người dân có thêm kỹ năng, khả năng phản ứng của cả khu dân cư trước sự cố cũng được nâng lên.
Từ truyền đạt kiến thức đến thực hành kỹ năng
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an và hướng dẫn của Cục C07 về nhân rộng mô hình Trung tâm giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH, các địa phương đang từng bước xây dựng những không gian học tập, trải nghiệm dành cho người dân, học sinh và sinh viên.
Tại các trung tâm, người tham gia được tiếp cận kiến thức phòng ngừa cháy, nổ; thực hành sử dụng phương tiện chữa cháy; rèn luyện kỹ năng thoát nạn và xử lý những tình huống sát với thực tế. Cách tiếp cận này giúp chuyển nội dung tuyên truyền vốn dễ bị xem là khô cứng thành trải nghiệm trực quan, dễ ghi nhớ và có khả năng áp dụng.
Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky bày tỏ tin tưởng Trung tâm tại phường Việt Hưng sẽ trở thành địa chỉ hữu ích, thu hút đông đảo nhân dân tham gia học tập, qua đó góp phần giảm nguy cơ cháy, nổ và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn Thủ đô.
Ở góc độ quản trị đô thị, mô hình còn cho thấy sự dịch chuyển từ ứng phó bị động sang chủ động phòng ngừa. Lực lượng chức năng giữ vai trò nòng cốt, nhưng cộng đồng được xác định là mắt xích trực tiếp phát hiện, xử lý và hạn chế hậu quả trong thời gian chờ lực lượng chuyên nghiệp có mặt.
Giúp người dân “hiểu, nhớ và làm được”
Phát biểu tại buổi lễ, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng Vũ Xuân Trường nhấn mạnh ý nghĩa quyết định của những phút đầu tiên khi xảy ra sự cố. Nếu người dân được trang bị kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống ban đầu, thiệt hại về người và tài sản có thể được hạn chế đáng kể.
Theo Chủ tịch UBND phường Việt Hưng, việc thành lập Trung tâm không chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền mà hướng tới mục tiêu biến kiến thức thành kỹ năng, nhận thức thành hành động.
Lãnh đạo phường kỳ vọng đây sẽ là địa chỉ học tập, trải nghiệm và thực hành kỹ năng dành cho cộng đồng; nơi người dân, học sinh, cán bộ và người lao động được trực tiếp rèn luyện kỹ năng chữa cháy, thoát nạn, cứu người và xử lý tình huống khẩn cấp.
“Nếu công tác tuyên truyền giúp người dân ‘biết’, thì Trung tâm phải giúp người dân ‘hiểu, nhớ và làm được’”, lãnh đạo phường Việt Hưng xác định.
Thông điệp này cũng thể hiện giá trị cốt lõi của mô hình: an toàn không chỉ được tạo nên bởi thiết bị hay những quy định trên giấy, mà còn phụ thuộc vào năng lực hành động của con người. Một bình chữa cháy chỉ phát huy tác dụng khi người có mặt tại hiện trường biết cách sử dụng; một lối thoát hiểm chỉ thực sự hữu ích khi người dân có kỹ năng nhận diện và tổ chức thoát nạn đúng cách.
Đối với doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, trường học và khu dân cư, việc hình thành thói quen học tập, diễn tập thường xuyên cũng góp phần củng cố văn hóa an toàn. Đây là yếu tố quan trọng để bảo vệ con người, tài sản và duy trì hoạt động ổn định khi xảy ra sự cố bất ngờ.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu đã tham quan mô hình, gian trưng bày và hoạt động trải nghiệm tại Trung tâm. UBND phường Việt Hưng cũng khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích trong quá trình xây dựng công trình.
Việc đưa Trung tâm vào hoạt động mới là bước khởi đầu. Hiệu quả lâu dài của mô hình sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì chương trình học tập, tổ chức thực hành định kỳ và thu hút sự tham gia thực chất của người dân, trường học, cơ quan, doanh nghiệp trên địa bàn. Khi kỹ năng PCCC và CNCH trở thành một phần của đời sống thường ngày, cộng đồng sẽ có thêm năng lực tự bảo vệ trước những rủi ro khó dự báo.
