Xăng sinh học E10: Từ chủ trương xanh đến hành động quốc gia
Sáng 17/6, Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam phối hợp với Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn “Phát triển nhiên liệu sinh học 2026: Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia”. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh Việt Nam vừa chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 trên toàn quốc, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ định hướng chính sách sang hành động thực tiễn trong tiêu dùng nhiên liệu xanh.
Diễn đàn có sự tham dự của đại diện lãnh đạo Đài Tiếng nói Việt Nam, ngài Marco Farani, Đại sứ Brazil tại Việt Nam, đại diện Bộ Công Thương, Bộ Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu, hiệp hội ngành nghề cùng nhiều chuyên gia trong lĩnh vực năng lượng, môi trường và kinh tế tuần hoàn. Sự hiện diện của các cơ quan quản lý, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp cho thấy phát triển nhiên liệu sinh học không còn là câu chuyện riêng của ngành năng lượng, mà đã trở thành một phần trong chiến lược tăng trưởng xanh của nền kinh tế.
Nhiên liệu sinh học trong bài toán tăng trưởng xanh
Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Phạm Mạnh Hùng, Phó Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam nhấn mạnh, trong những năm gần đây, chuyển dịch năng lượng xanh đã trở thành xu thế tất yếu trên phạm vi toàn cầu. Các quốc gia đang nỗ lực xây dựng mô hình tăng trưởng mới theo hướng phát triển bền vững, giảm phát thải khí nhà kính và hướng tới nền kinh tế carbon thấp.
Trong tiến trình đó, nhiên liệu sinh học ngày càng được khẳng định là một giải pháp quan trọng nhằm thay thế một phần nhiên liệu hóa thạch, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thúc đẩy phát triển kinh tế xanh.
Đối với Việt Nam, phát triển nhiên liệu sinh học không chỉ là yêu cầu khách quan của quá trình chuyển đổi năng lượng, mà còn là nhiệm vụ quan trọng nhằm thực hiện các cam kết quốc tế về ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm phát thải khí nhà kính và hiện thực hóa mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để phát triển các ngành công nghiệp mới, nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy đổi mới công nghệ và tăng cường tính tự chủ của nền kinh tế.
Từ góc nhìn doanh nghiệp, nhiên liệu sinh học mở ra một chuỗi giá trị rộng hơn nhiều so với sản phẩm xăng bán lẻ tại cây xăng. Đó là chuỗi liên kết từ vùng nguyên liệu, chế biến, logistics, phân phối đến truyền thông tiêu dùng. Khi thị trường được khơi thông bằng chính sách nhất quán và lộ trình rõ ràng, các doanh nghiệp có cơ sở để đầu tư dài hạn vào công nghệ, hạ tầng phối trộn, hệ thống phân phối cũng như các giải pháp kiểm soát chất lượng.
E10 và dấu mốc của hành động quốc gia
Theo ông Phạm Mạnh Hùng, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, định hướng lớn về phát triển năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn, tăng trưởng xanh và chuyển đổi năng lượng bền vững. Trong đó, Nghị quyết số 55-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia nhấn mạnh việc phát triển đồng bộ, hợp lý và đa dạng hóa các loại hình năng lượng; ưu tiên khai thác, sử dụng hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, năng lượng mới, năng lượng sạch. Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả, bảo vệ môi trường phải được xem là quốc sách quan trọng và là trách nhiệm của toàn xã hội.
Đáng chú ý, năm 2026 được xem là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong lộ trình phát triển nhiên liệu sinh học của Việt Nam. Từ ngày 1/6/2026, toàn bộ hệ thống cửa hàng xăng dầu trên cả nước đã chính thức triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 theo lộ trình được Bộ Công Thương ban hành.
“Đây không chỉ là một dấu mốc quan trọng trong quá trình hiện thực hóa các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về chuyển dịch năng lượng xanh, mà còn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và toàn xã hội trong việc thúc đẩy tiêu dùng nhiên liệu thân thiện với môi trường”, ông Phạm Mạnh Hùng nhấn mạnh.
Việc triển khai đồng bộ xăng E10 trên phạm vi toàn quốc được kỳ vọng mở ra cơ hội lớn để giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực giao thông vận tải, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy phát triển các chuỗi giá trị kinh tế xanh.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cũng đặt ra những yêu cầu không nhỏ. Theo lãnh đạo VOV, đây là giai đoạn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp sản xuất, phân phối nhiên liệu, nhà khoa học và người tiêu dùng nhằm bảo đảm nguồn cung ổn định, nâng cao chất lượng sản phẩm, hoàn thiện cơ chế chính sách và tăng cường truyền thông để tạo sự đồng thuận xã hội.
Ở góc độ thị trường, sự đồng thuận của người tiêu dùng là yếu tố then chốt. Một chính sách năng lượng xanh chỉ có thể đi vào đời sống khi người dân hiểu đúng, tin tưởng và sẵn sàng sử dụng. Vì vậy, cùng với bảo đảm chất lượng xăng E10, công tác truyền thông cần được triển khai thường xuyên, minh bạch, dễ hiểu, giúp người tiêu dùng nắm rõ lợi ích của nhiên liệu sinh học đối với môi trường, an ninh năng lượng và sự phát triển bền vững của nền kinh tế.
Doanh nghiệp trước cơ hội của chuỗi giá trị xanh
Phát biểu tại diễn đàn, ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương, cho biết phát triển năng lượng tái tạo, trong đó có nhiên liệu sinh học, đang là xu hướng phát triển xanh và bền vững không chỉ của Việt Nam mà của toàn nhân loại.
Theo ông Đào Duy Anh, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, nguồn cung nhiên liệu khoáng ngày càng cạn kiệt và luôn tiềm ẩn nguy cơ đứt gãy do xung đột địa chính trị, chiến tranh, năng lượng tái tạo và nhiên liệu sinh học càng trở nên đặc biệt có ý nghĩa, không chỉ đối với môi trường mà còn với an ninh năng lượng của mỗi quốc gia.
Ông Đào Duy Anh nhận định, chuyển dịch năng lượng xanh và phát triển bền vững đã trở thành nhu cầu nội tại của quốc gia, là động lực phát triển và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Đặc biệt, trong bối cảnh sản phẩm hàng hóa khi đi vào một số nước và vùng lãnh thổ phải gắn với yếu tố bảo vệ môi trường, giảm phát thải, phát triển năng lượng tái tạo dựa trên tiềm lực nguồn nguyên liệu và điều kiện tự nhiên của quốc gia sẽ gia tăng khả năng tự chủ về năng lượng.
“Nhiên liệu sinh học là nhiên liệu có khả năng tái tạo, là nhiên liệu đáp ứng tiêu chí xanh hơn, sạch hơn, phát triển bền vững và nâng cao khả năng tự chủ, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia”, ông Đào Duy Anh nhấn mạnh.
Theo ông, sáng kiến của VOV tổ chức diễn đàn “Nhiên liệu sinh học - Từ chủ trương của Đảng đến hành động quốc gia” rất đáng hoan nghênh trong thời điểm Việt Nam vừa chính thức chuyển đổi từ sử dụng xăng khoáng sang xăng sinh học E10 cho các phương tiện sử dụng động cơ xăng trên toàn quốc. Đây là một hành động cụ thể về chuyển đổi xanh mà Việt Nam đã và đang thực hiện.
Từ chính sách đến thị trường, nhiên liệu sinh học đang tạo ra yêu cầu mới đối với doanh nghiệp: không chỉ kinh doanh nhiên liệu, mà còn phải tham gia vào quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo hướng xanh hơn, sạch hơn và bền vững hơn. Với doanh nghiệp đầu mối xăng dầu, thách thức nằm ở năng lực hạ tầng, quản trị chất lượng và niềm tin thị trường. Với doanh nghiệp sản xuất, cơ hội nằm ở công nghệ, vùng nguyên liệu và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng tái tạo.
Cần cơ chế đồng bộ và niềm tin thị trường
Diễn đàn “Phát triển nhiên liệu sinh học 2026” không chỉ là nơi đánh giá thực trạng triển khai nhiên liệu sinh học tại Việt Nam và kết quả bước đầu của việc đưa xăng E10 vào lưu thông trên toàn quốc. Đây còn là không gian để các cơ quan quản lý, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà khoa học cùng trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp nhằm thúc đẩy thị trường nhiên liệu sinh học phát triển hiện đại, hiệu quả và bền vững.
Trong bối cảnh Việt Nam đang triển khai nhiều cải cách chiến lược nhằm nâng hạng thị trường vốn, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam, phát triển các ngành kinh tế xanh, trong đó có nhiên liệu sinh học, đang trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm tạo động lực tăng trưởng mới.
Từ góc nhìn của Doanh nghiệp Plus, xăng sinh học E10 không chỉ là một sản phẩm nhiên liệu mới trên thị trường, mà còn là phép thử cho năng lực phối hợp chính sách, năng lực thực thi của doanh nghiệp và mức độ sẵn sàng của xã hội trong chuyển đổi xanh. Khi chủ trương đã rõ, lộ trình đã bắt đầu, điều cần thiết lúc này là cơ chế đồng bộ, truyền thông nhất quán, chất lượng ổn định và niềm tin của người tiêu dùng.
Nếu làm tốt, nhiên liệu sinh học có thể trở thành một trong những điểm tựa quan trọng giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thúc đẩy công nghiệp xanh, nâng giá trị nông nghiệp và từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững trong kỷ nguyên kinh tế carbon thấp.
